Depi laz kat-r-an mo gagn mo lavi
Depi laz kat-r-an, mo gagn mo lavi – mo ti pe selebre lames. Li ti enn metie pou mwa, parski sa ti permet mwa manze pou satisfer mo lafin toule gramatin. Apre lames, nou ti pe gagn enn bol kafe-ole ek dipin. Ek osi nou ti pe gagn de-trwa sou sak semenn. Mo’nn gagn sa gagn-pin la par Ser Augustine. Li ti remarke ki mo frer ek mwa, nou ti pe amenn nou bann sev manze toule zour, pou nou gagn dile pou nou donn nou ti-ser. Ser Augustine ti pran nou traka, ti pran traka lasante nou ti ser, nou mama. Li ti nwe bann lien lamitie ar nou, parsi nou ti bann pov zanfan.
Zwazo-la ti mor
Mo rapel mo lanfans. Dan lari, nou ti ramas enn ti-zwazo ki ti blese. Nou ti ramas li ek ti gard li kot nou. Nou ti met li dan enn kaz, nou ti donn li bann lagrin pou li manze, nou ti donn li delo, nou ti pran li swin. Nou ti bien kontan li. Li ti sante.
Apre, inn ariv nou boukou soufrans, boukou lapenn: papa ti nepli ekrir nou, nou nepli ti ena kas, nou ti dan lamizer ek nou ti pe plere. Mo mama ti plere, ek nou, bann pov zanfan, nou pa ti pe konpran, nou pa ti kone ki nou ti bizin fer pou li. Mwa, mo ti pe al kokin bann fler pou li, pou demontre li inpe lafeksion. Me mami ti pe res koumsa, avek so soufrans.
Enn zour, bann zafer inn inpe korek, inn gagn inpe soley. Ler nou get dan lakaz ti-zwazo. Li ti mor. Dan nou douler, nou ti bliye li.
Samem lamizer: zame nou kapav sir ki nou pou gard bann seki nou kontan.
Mo mama inn rann nou fier
A enn moman, nou ti telman malere ki nou ti propoz mo mama ki mo rant dan enn sant pou orfelin pou aprann enn metie. Bizin dir ki dimounn ti anvi amenn mwa lwin osi parki mo ti insinifian. Mo ti pe al kokin pwar kot bann vwazin, mo ti pe fer tou mesanste posib. Enn zour, mo ti rant avek enn zouzou-revolver dan enn kafe ki trouv dan landrwa, ki ti vann taba ek sigaret. Mo ankor rapel mo ti kriye: “Haut les mains!” ek pran larzan lor latab… Mo ti enn fouter dezord dan landrwa. Tou mesanste ti pou mwa.
Si mo ti ne dan enn sosiete kouma zordizour, ti pou fini met mwa dan formantori. Nou landrwa pa ti pou tro dakor ek mo mama ti pou soufer akoz loner nou fami. Donk, ti sigzer li met mwa avek bann orfelin Auteuil ek tou dimounn ti pe aktiv zot pou sa. Selman, lavey mo depar, mo mama inn dir: “non, to pa enn orfelin to ena enn mama”.
Se gras-a mo mama ki mo’nn angaz mwa opre bann fami pli defavorize. Li ti tousel, li ti ena 4 zanfan, mo papa ti ale, me gras-a li, nou pa ti malere. Nou ti konn limiliasion, me li ti touzour relev nou. Gras-a mo mama, nou ti ena enn lidantite, nou ti bann dimounn dan nou landrwa. Ti apel nou bann “kiki” akoz nou nom. Toultan dimounn inn ed mo mama, dan enn manier kouma enn lot, parski malgre lamizer, li’nn res enn fam respektab, enn fam fier. Li’nn rann nou fier, li’nn aprann nou ki ete sa fierte. Kan kikenn ti mank nou direspe, li ti pe dir: “non, mo pa aksepte sa”. Li ti inpoz li.